دعوی خلع ید
دعوی خلع ید،خلع ید به معنی اخص کلمه یا همان دعوای مالکیت، به این معنی است که مالک ملک، رفع تصرف دیگری را از ملک خود تقاضا می نماید.
مبنای حقوقی دادخواست
اگر ملکی اعم از زمین،خانه ، آپارتمان یا مغازه که دارای سند رسمی است،به صورت غیر قانونی در تصرف شخصی غیر از مالک باشد، کسی که سند مالکیت به نام اوست،می تواند برای تخلیه ی ملک دعوی خلع ید مطرح کند.
ملک مشاعی
در خصوص ملک مشاعی نیز چنین ترتیبی مقرر شده است؛یعنی اگر ملک مشاعی در تصرف برخی از مالکین باشد،سایر مالکین می توانند برای تخلیه ی ملک،دادخواست خلع ید را علیه شرکایی که ملک در تصرف آن ها است،تقدیم کند.
طرفین دعوی
مالک ملک می تواند به عنوان خواهان ، علیه متصرف غیر قانونی ملک به عنوان خوانده،اقامه ی دعوی کند و از دادگاه، رفع تصرف غیر مجاز خوانده را به همراه تحویل ملک تقاضا کند.
مرجع صالح برای رسیدگی
طبق آیین دادرسی مدنی کلیه ی دادخواست های راجع به ملک باید در دادگاه محل وقوع ملک مطرح شود.
نحوه ی اجرای رأی
بعد از اینکه حکم خلع ید قطعی شد،مطابق قواعد عمومی آیین دادرسی مدنی اجراییه صادر و به متصرف ابلاغ می شود که ظرف 10 روز از تاریخ ابلاغ اجراییه نسبت به خلع ید اقدام کند.در صورت تداوم تصرف از سوی محکوم علیه اجرای احکام از طریق ضابطین قضایی،اقدام به تخلیه ی ملک می کند.
ارکان دعوای خلع ید
دعوای خلع ید دارای چهار رکن است که این چهار رکن عبارتند از:
-مالکیت رسمی خواهان بر ملک.
-غیر منقول بودن مال مورد تصرف.
-احراز تصرف خوانده بر ملک.
-غیر قانونی بودن تصرف متصرف.
دعوای خلع ید فرع بر اثبات مالکیت است؛
اولین شرط دعوای خلع ید این است که خواهان مالک رسمی ملک باشد.بنابراین در املاکی که ثبت نشده است،ضمن دادخواست خلع ید باید دادخواست اثبات مالکیت نیز طرح شود.
نکات کلیدی مرتبط با دعوی
1)بازداشت و یا در رهن بودن ملک مانع استماع دعوای خلع ید نخواهد بود.
2)طرح دعوای خلع ید در دادگاه حقوقی مانع شکایت کیفری به عنوان رفع تصرف عدوانی نمی باشد.
3)اگر مبنای تصرف خوانده قراردادی باشد که مهلت آن به اتمام رسیده و متصرف متعهد به تخلیه ی ملک است،به جای دادخواست خلع ید باید دعوای تخلیه ی ید تقدیم شود.
4)اجرای حکم خلع ید از ملک منوط به تخلیه تحویل ملک است؛ ولی در برخی موارد از جمله در مورد املاک مشاع ،دادگاه فقط ملک را تخلیه می کند و به هیچ یک از مالکین مشاعی ملک را تحویل نمی دهد.
7)همراه با دادخواست خلع ید می توان الزام به متصرف به پرداخت اجرت المثل ایام تصرف را نیز از دادگاه مطالبه کرد.
8)در دعوای خلع ید از ملک مشاع بهتر است که دعوا علیه همه ی شرکا مطرح شود.
9)اگر بین مالکین مشاع تقسیم نامه وجود داشته باشد،نمی توان دادخواست خلع ید مطرح کرد.
ساخت بنا یا کاشت درخت علیه متصرف در ملک
اگر متصرف در ملک بدون اذن مالک اقدام به ساخت بنا و یا کاشت درخت کرده باشد،حتی با صدور حکم خلع ید نیز نمی توان اقدام به تخریب بنا و یا قطع درخت ها کرد و خواهان باید در ضمن دادخواست خلع ید، قلع و قمع بنا و قطع اشجار را نیز بخواهد.به عبارت دیگر اجرای حکم خلع ید منوط به قلع و قمع بنا و یا قطع اشجار است و تا قبل از آن حکم خلع ید اجرا نمی شود.
اما چنانچه متصرف در ملک با اجازه ی مالک اقدام به ساخت بنا و یا کاشت درخت کرده باشد ،نمی توان حکم به خلع ید و قلع و قمع بنا و یا قطع درخت،صادر کرد؛زیرا متصرف قانوناً مالک بنا و یا درخت است.
نکته
اگر برای دادگاه محرز شود که فردی که ملک را متصرف شده است بدون سوء نیت و بر اثر اشتباه محاسباتی در ملک،بنا ساخته و یا درخت غرس کرده است و میزان ضرر که در نتیجه ی قلع و قمع به متصرف وارد می شود،بیشتر از ضرر مالک است در صورت موافقت متصرف به پرداخت قیمت زمین به مالک،دادگاه حکم به خلع ید نمی دهد بلکه حکم به پرداخت قیمت زمین توسط متصرف و اصلاح سند به نام متصرف صادر می کند.
فوت مالک ملک
چنانچه مالک ملک فوت کند،هر یک از ورثه می توانند به طرفیت سایر وراث که در ملک تصرف دارند دادخواست خلع ید تقدیم کنند.
در صورت وجود مالک رسمی در خصوص منافع ملک؛
اگر شخصی به صورت ر سمی مالک منافع ملک باشد و شخص دیگری به صورت غیر قانونی ملک را تصرف کند،مالک منافع ملک می تواند دعوای خلع ید را علیه متصرف غیرقانونی مطرح کند.بر این اساس مستأجری که قرارداد اجاره ی رسمی در دست دارد،حق دارد علیه متصرف غاصب طرح دعوای خلع ید کند.
دفتروکالت وکیل الرعایا
نیاز به وکیل در دنیای پیچیده امروزی ضرورتی اجتناب ناپذیر است.دفتر وکالت وکیل الرعایا با جمع آوری وکلای متخصص در تمامی موارد اعم از خانوادگی، تجاری، کیفری و حقوقی آماده خدمت رسانی به شما عزیزان میباشد .و افراد می توانند با توجه به نوع پرونده و مشکل حقوقی و حوزه قضایی خود به وکیل مورد نظر خود دسترسی یافته. و با اخذ مشاوره در صورت صلاحدید با وکیل محترم قراردادی را جهت پیگیری مؤثر تر امور انعقاد نمایند.
تلفن تماس : ۰۹۱۲۹۷۲۴۲۲۶
منبع : وکیل الرعایا
آدرس: تهران ، میدان الغدیر ، کوچه شهرک شهدا ، روبروی مرکز جراحی مهر ، پلاک ۸ ، طبقه۴